«Είσαι ο καλύτερος!», «Τέλειο!»,«Μπράβο σου!»
«Μπράβο» όλη μέρα; Πώς χτίζεται πραγματικά η αυτοπεποίθηση στα παιδιά
Οι περισσότεροι γονείς θέλουν να ενισχύσουν την αυτοπεποίθηση του παιδιού τους μέσα από ενθάρρυνση και θετικά σχόλια. Και πράγματι, τα παιδιά έχουν ανάγκη να νιώθουν αποδοχή, αγάπη και υποστήριξη.
Όμως, η αυτοπεποίθηση δεν χτίζεται μόνο μέσα από συνεχείς επαίνους. Στην πραγματικότητα, όταν ένα παιδί ακούει διαρκώς υπερβολικά «Μπράβο», υπάρχουν και αρνητικές επιπτώσεις. Ο έπαινος χάνει την αξία του όταν χρησιμοποιείται αδιάκριτα. Το παιδί μπορεί να αρχίσει να αμφισβητεί την ειλικρίνεια του γονέα, να νιώθει ότι στην πραγματικότητα δεν «αξίζει» το «Μπράβο» — είτε γιατί το ίδιο αντιλαμβάνεται ότι δεν προσπάθησε ιδιαίτερα, είτε γιατί συγκρίνει τον εαυτό του με άλλα παιδιά και βλέπει ότι δεν είναι «τέλεια» η ζωγραφιά του, όπως του έχουν πει οι γονείς του, αλλά ότι τα άλλα παιδιά ζωγραφίζουν πολύ πιο καλά.
Σε τέτοιες περιπτώσεις, αντί να ενισχύεται η αυτοπεποίθηση, το παιδί παίρνει «διπλά μηνύματα», δηλ. οι πληροφορίες που λαμβάνει είναι αντικρουόμενες, με αποτέλεσμα να του δημιουργείται σύγχυση και ανασφάλεια.
Η ουσιαστική ενίσχυση έρχεται όταν ο έπαινος είναι συγκεκρ ιμένος, ειλικρινής και συνδέεται με την προσπάθεια και την πρόοδο του ίδιου του παιδιού. Για παράδειγμα:
«Διάλεξες πολύ όμορφα χρώματα.»
«Σήμερα κατάφερες να φτιάξεις ένα πολύ πιο ολοκληρωμένο σπίτι.»
«Είχες μια πολύ ωραία ιδέα για τη ζωγραφιά σου.»
Έτσι, το παιδί μαθαίνει να αναγνωρίζει τα «δυνατά του χαρτιά» και να χτίζει μια θετική και ρεαλιστική εικόνα για τον εαυτό του.
Γιατί τα υπερβολικά «Μπράβο» φέρνουν αρνητικά αποτελέσματα;
Όταν κάθε μικρή προσπάθεια συνοδεύεται από υπερβολικό ενθουσιασμό, το παιδί μπορεί:
να αρχίσει να ψάχνει συνεχώς επιβεβαίωση
να απογοητεύεται εύκολα, όταν δεν ακούει θετικά σχόλια
να φοβάται την αποτυχία
να έχει μικρή ανοχή στη ματαίωση
Ως αποτέλεσμα, θα μάθει να στηρίζει την εσωτερική του παρακίνηση, και κατά συνέπεια την αυτοπεποίθησή του, κυρίως στην εξωτερική επιβράβευση.
Δεν επαρκεί μόνο η αυτοπεποίθηση – χρειάζεται και αυτοεκτίμηση και αυτογνωσία
Η αυτοπεποίθηση συχνά συγχέεται με την τελειότητα ή την αίσθηση ότι «Είμαι πάντα καλός σε όλα». Στην πραγματικότητα, όμως, είναι κάτι πολύ πιο ουσιαστικό και βαθύ.
Η αυτοπεποίθηση δεν σημαίνει ότι ένα παιδί:
πιστεύει ότι είναι τέλειο
τα καταφέρνει πάντα
δεν ματαιώνεται ποτέ
Αντίθετα, συνδέεται στενά με δύο ακόμη σημαντικές έννοιες:
Αυτοεκτίμηση: η αίσθηση ότι «Έχω αξία ως άνθρωπος», ανεξάρτη τα από την επιτυχία ή την αποτυχία. Είναι το πώς νιώθει το παιδί για τον εαυτό του συνολικά.
Αυτογνωσία: η ικανότητα να αναγνωρίζει τα δυνατά του σημεία, αλλά και τις δυσκολίες του. Να ξέρει «Σε τι είμαι καλός», αλλά και «Πού χρειάζομαι προσπάθεια;».
Με βάση αυτά, η αυτοπεποίθηση σημαίνει ότι ένα παιδί:
αντέχει το λάθος χωρίς να καταρρέει
προσπαθεί ξανά
πιστεύει ότι μπορεί να μάθει και να εξελιχθεί
νιώθει ότι αξίζει, ακόμη και όταν δυσκολεύεται
Τα παιδιά με υγιή αυτοπεποίθηση δεν νιώθουν την ανάγκη να είναι «πρώτα» σε όλα. Χρειάζεται να νιώθουν αρκετά ασφαλή, ώστε να δοκιμάζουν νέα πράγματα, να προσπαθούν και να είναι χαρούμενα με την προσπάθειά τους.
Λίγα λόγια για το τέλος…
Η ενίσχυ ση της αυτοπεποίθησης δεν είναι θέμα περισσότερων «Μπράβο», αλλά ποιοτικού, ουσιαστικού και ειλικρινούς τρόπου επικοινωνίας. Είναι μια διαδικασία που χτίζεται μέσα από την εμπειρία, την αποδοχή των δυσκολιών και τη σταδιακή κατάκτηση μικρών στόχων.
Σε κάποιες περιπτώσεις, όταν ένα παιδί δείχνει έντονη ανασφάλεια, φόβο αποτυχίας ή χαμηλή αυτοεκτίμηση, μπορεί να είναι χρήσιμη και η υποστήριξη από ειδικό. Η έγκαιρη παρέμβαση βοηθά το παιδί να αναπτύξει πιο υγιείς μηχανισμούς σκέψης και συναισθηματικής διαχείρισης.
Στο Κέντρο μας υπάρχουν εξειδικευμένοι επαγγελματίες και ειδικά σχεδιασμένα προγράμματα, που στοχεύουν στην ενίσχυση της αυτοπεποίθησης, της αυτοεκτίμησης και των κοινωνικο-συναισθηματικών δεξιοτήτων, με τρόπο προσαρμοσμένο στις ανάγκες κάθε παιδιού.
Καλέστε μας στο 2721088634 για να σας ενημερώσουμε για τα σχετικά ατομικά και ομαδικά προγράμματά μας