Διαταραχές Προσωπικότητας

Η «προσωπικότητα» είναι ένα σύνολο σχετικά μόνιμων τάσεων, διαθέσεων, πεποιθήσεων, επιθυμιών, αξιών και σχημάτων συμπεριφοράς, που απαρτίζουν την ταυτότητά μας και καθορίζουν τους τρόπους με τους οποίους το άτομο σκέφτεται και συμπεριφέρεται, με άλλα λόγια δηλαδή αυτό που είναι.

Τα άτομα με υγιή προσωπικότητα είναι συνήθως σε θέση να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της καθημερινότητάς τους, να διαχειριστούν λειτουργικά τα προβλήματα, που προκύπτουν στη ζωή τους και να έχουν ικανοποιητικές διαπροσωπικές σχέσεις.  

Δεν συμβαίνει, όμως, το ίδιο με άτομα με διαταραγμένη προσωπικότητα. 

Οι διαταραχές προσωπικότητας είναι ένα σύνολο από δυσπροσαρμοστικές, ακραίες και δύσκαμπτες σκέψεις, συναισθήματα και σχήματα συμπεριφοράς, που βιώνει το άτομο σταθερά και για μεγάλο χρονικό διάστημα. Είναι διάχυτα και μη ευέλικτα μοτίβα συμπεριφοράς και εσωτερικής εμπειρίας, τα οποία αποκλίνουν από τις προσδοκίες του δεδομένου πολιτισμού και τα οποία οδηγούν σε μειωμένη κοινωνική και επαγγελματική λειτουργικότητα και προκαλούν δυσκολίες σε πολλούς τομείς της ζωής του ατόμου και ιδιαίτερα στις σχέσεις του με τους άλλους.

Το άτομο με διαταραχή προσωπικότητας δεν αντιλαμβάνεται εύκολα ότι ο τρόπος σκέψης και συμπεριφοράς του είναι δυσλειτουργικός και ότι το ίδιο συμβάλλει σε μεγάλο βαθμό στα προβλήματά του. Θεωρεί τη συμπεριφορά και τα συναισθήματά του απολύτως δικαιολογημένα και αποδίδει τα προβλήματά του στο περιβάλλον και στους άλλους, με αποτέλεσμα να ζητά πολύ δύσκολα τη βοήθεια από έναν ειδικό ψυχικής υγείας.

Οι διαταραχές προσωπικότητας εμφανίζονται συνήθως στην εφηβεία ή στην αρχή της ενήλικης ζωής και φαίνεται ότι η ανάπτυξή τους οφείλεται σε ένα συνδυασμό παραγόντων, όπως είναι για παράδειγμα η ιδιοσυγκρασία του κάθε ατόμου, οι πρώιμες παιδικές εμπειρίες του και η ποιότητα ικανοποίησης βασικών και πρωταρχικών αναγκών στο οικογενειακό περιβάλλον του, οι οποίοι αλληλεπιδρούν μεταξύ τους.

Έρευνες που έχουν γίνει υποστηρίζουν ότι υπάρχει ένα μεγάλο ποσοστό ατόμων με διαταραχή προσωπικότητας που ταυτόχρονα ή ως συνέπεια της διαταραχής αυτής, παρουσιάζουν και άλλες ψυχιατρικές παθήσεις ή ψυχολογικές διαταραχές, όπως κατάθλιψη, διαταραχή πανικού, διπολική διαταραχή, βραχέα ψυχωτικά επεισόδια ή χρήση ουσιών.