blog
«Μου είπαν ότι το παιδί μου πρέπει να κάνει λογοθεραπεία: Τι και πώς να του το πω;»
Η στιγμή που ένας γονέας, είτε συνειδητοποιεί ο ίδιος, είτε ενημερώνεται από τη δασκάλα του παιδιού ή κάποιον ειδικό ότι το παιδί του χρειάζεται λογοθεραπεία, συνοδεύεται συχνά από ανησυχία, ερωτήματα και ανασφάλεια σχετικά με το πώς θα μεταφερθεί αυτή η πληροφορία στο ίδιο το παιδί.
Ο τρόπος με τον οποίο οι γονείς θα παρουσιάσουν το γεγονός, αποτελεί την πρώτη εντύπωση του παιδιού και συμβάλλει σε μεγάλο βαθμό στη στάση του απέναντι στη λογοθεραπεία, στο λογοθεραπευτή και στην εικόνα που διαμορφώνει για τον εαυτό του. Αν η λογοθεραπεία παρουσιαστεί ως κάτι «διορθωτικό», υπάρχει ο κίνδυνος το παιδί να νιώσει ότι δεν είναι αρκετά καλό ή ότι υστερεί σε σχέση με άλλα παιδιά. Αντίθετα, όταν παρουσιαστεί ως μια φυσική διαδικασία υποστήριξης, μπορεί να την αποδεχτεί με μεγαλύτερη άνεση και συνεργασία.
Ο στόχος δεν είναι απλώς να ενημερώσουμε το παιδί, αλλά να το βοηθήσουμε να νιώσει ασφάλεια και αποδοχή.
Η συζήτηση με το παιδί για τη λογοθεραπεία χρειάζεται να είναι ειλικρινής, θετική και να εστιάζει στο «παιχνίδι» και τη «βοήθεια». Παρουσιάστε τη διαδικασία ως μια ευκαιρία να μάθει νέα «κόλπα» για να μιλάει πιο καθαρά, δίνοντας έμφαση στις ικανότητές του και όχι στις δυσκολίες. Εξηγήστε ότι θα υπάρχουν παιχνίδια και δραστηριότητες και, πριν την έναρξη της λογοθεραπείας, επισκεφτείτε το χώρο σε μια χαλαρή στιγμή, ώστε το παιδί να εξοικειωθεί με το περιβάλλον και να γνωρίσει τον/τη λογοθεραπευτή/-τρια.
Διαχειριστείτε πρώτα τα δικά σας συναισθήματα
Η έναρξη ενός προγράμματος λογοθεραπευτικής παρέμβασης αποτελεί μια νέα εμπειρία, τόσο για το παιδί, όσο και για τους γονείς. Είναι πιθανό να προκαλέσει αβεβαιότητα και άγχος, είτε λόγω πρακτικών ζητημάτων (οργάνωση, οικονομικά, επιλογή θεραπευτή), είτε λόγω διαφορετικών απόψεων μεταξύ των γονέων σχετικά με την ανάγκη παρέμβασης.
Πριν την έναρξη του προγράμματος, είναι σημαντικό οι γονείς:
- να ενημερωθούν επαρκώς από τον ειδικό για τη φύση και τους στόχους της λογοθεραπείας
- να συζητήσουν μεταξύ τους, ώστε να διαμορφώσουν κοινή στάση
- να επεξεργαστούν τα δικά τους συναισθήματα και τυχόν ανησυχίες
- να επαναπροσδιορίσουν τη λογοθεραπεία ως μέσο υποστήριξης, και όχι ως ένδειξη «προβλήματος»
Τα παιδιά «διαβάζουν» τη στάση των γονιών τους. Αν οι γονείς εμφανίζονται αγχωμένοι, ανήσυχοι ή υπερβολικά πιεστικοί, το παιδί θα το αντιληφθεί. Αντίθετα, μια ήρεμη και υποστηρικτική στάση λειτουργεί καθησυχαστικά και ενισχύει το αίσθημα ασφάλειας.
Για την ομαλή έναρξη, αλλά και την αποτελεσματική πορεία της λογοθεραπείας, δώστε επίσης προσοχή στα εξής:
- Αφιερώστε χρόνο για να βρείτε ένα Κέντρο που ταιριάζει στις ανάγκες του παιδιού σας.
- Γνωρίστε το λογοθεραπευτή / την λογοθεραπεύτρια στην οποία / στον οποίο θα εμπιστευτείτε το παιδί σας σε ένα ατομικό ραντεβού, έχοντας έτσι την ευκαιρία να μιλήσετε για το παιδί σας, να ενημερώσετε τον/την ειδικό για το χαρακτήρα του, τις ευαισθησίες του, για τα χόμπι του και για ό, τι άλλο θεωρείτε σημαντικό, ώστε να ξεκινήσο υν οι συνεδρίες με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.
- Ενημερωθείτε εγκαίρως για διαδικασίες και καλύψεις (π.χ. ΕΟΠΥΥ).
- Φροντίστε οι ώρες λογοθεραπείας να ταιριάζουν στο πρόγραμμα του παιδιού, να μην το κουράζουν (π.χ. αποφύγετε ώρες ξεκούρασης) και να μη διαταράσσουν την ομαλή λειτουργία του οικογενειακού προγράμματος.
Τι να πείτε (και τι να αποφύγετε)
Η συζήτηση για τη λογοθεραπεία χρειάζεται να είναι απλή, ειλικρινής και προσαρμοσμένη στην ηλικία και το αναπτυξιακό επίπεδο του παιδιού.
Παιδιά προσχολικής ηλικίας
Τα παιδιά σε αυτή την ηλικία βρίσκονται στο στάδιο της προλογικής σκέψης, γεγονός που σημαίνει ότι αντιλαμβάνονται τον κόσμο με πιο άμεσο και συγκεκριμένο τρόπο, και δεν συγκρίνουν το λόγο τους με εκείνον των άλλων παιδιών.
Μπορείτε να πείτε:
- «Θα πάμε σε μια κυρία, σαν τη δασκάλα σου, που βοηθάει τα παιδιά να μιλάνε πιο εύκολα και καθαρά.»
- «Είναι σαν ένα μάθημα με παιχνίδια, που θα σε βοηθήσει να εκφράζεσαι καλύτερα.»
- «Όπως κάποιοι κάνουν προπόνηση για να γίνουν καλύτεροι σε ένα άθλημα, έτσι κι εσύ θα κάνεις εξάσκηση στην ομιλία σου.»
- «Θα πάμε σε μια δασκάλα που κάνει παιχνίδια με τη γλώσσα, για να λες τις λέξεις πιο δυνατά και καθαρά.»
Αποφύγετε φράσεις όπως:
- «Πρέπει να πας γιατί δεν μιλάς σωστά.»
- «Αν δεν προσέξεις, δεν θα σε καταλαβαίνουν.»
- «Έχεις πρόβλημα και πρέπει να το διορθώσουμε.»
Τέτοιες διατυπώσεις ενισχύουν το άγχος και την αίσθηση ανεπάρκειας.
Παιδιά σχολικής ηλικί ας
Σε αυτή την ηλικία τα παιδιά μπορούν να κατανοήσουν αιτιολογικές σχέσεις και να συγκρίνουν τον εαυτό τους με τους συνομηλίκους τους.
Μπορείτε να πείτε:
- «Θα πάμε σε μια δασκάλα που θα σε βοηθήσει να μαθαίνεις πιο εύκολα λέξεις και γράμματα.»
- «Εκεί θα παίζετε με λέξεις, ήχους και θα κάνετε δραστηριότητες.»
- «Είναι κάτι που βοηθά πολλά παιδιά.»
Αποφύγετε:
- τη χρήση λέξεων που προκαλούν άγχος (π.χ. «πρόβλημα»)
- τη σύνδεση της λογοθεραπείας με αποτυχία
Παιδιά άνω των 12 ετών
Τα παιδιά σε αυτή την ηλικία βρίσκονται στο στάδιο της τυπικής νόησης και μπορούν να κατανοήσουν πιο σύνθετες έννοιες.
Μπορείτε να πείτε:
- «Βλέπω ότι σε δυσκολεύουν κάποια πράγματα στο σχολείο και θέλω να σε βοηθήσω.»
- «Μπορούμε να βρούμε κάποιον που θα σου δείξει διαφορετικούς τρόπους για να τα καταφέρνεις πιο εύκολα.»
- «Θέλω να το δούμε μαζί.»
Δώστε χώρο στα συναισθήματα
Αφήστε το παιδί να εκφραστεί. Μπορεί να έχει απορίες, να νιώσει άγχος ή ακόμα και να αντιδράσει αρνητικά. Όλες αυτές οι αντιδράσεις είναι φυσιολογικές.
Ακούστε χωρίς να διορθώνετε ή να υποβαθμίζετε τα συναισθήματά του. Μπορείτε να πείτε:
- «Καταλαβαίνω ότι σου φαίνεται περίεργο.»
- «Είναι εντάξει να νιώθεις έτσι.»
Υιοθετήστε μια υποστηρ ικτική, αισιόδοξη, αλλά ταυτόχρονα σταθερή στάση. Μην αφήνετε την απόφαση ως επιλογή στο παιδί, αλλά παρουσιάστε τη λογοθεραπεία ως μια φυσική και σταθερή ρουτίνα φροντίδας, εξηγώντας με ηρεμία ότι είναι κάτι που θα το βοηθήσει και ότι εσείς θα είστε δίπλα του σε όλη τη διαδικασία.
Διατηρήστε την επικοινωνία με το παιδί και το λογοθεραπευτή
Για να βιώνει το παιδί τη λογοθεραπεία θετικά, βοηθά να τη συνδέσετε με κάτι οικείο και ευχάριστο:
- εξηγήστε ότι θα υπάρχουν παιχνίδια και δραστηριότητες
- περιγράψτε το χώρο ή το θεραπευτή, εφόσον είναι δυνατό
- παρουσιάστε τη διαδικασία ως ευκαιρία μάθησης, και όχι ως υποχρέωση
Κατά τη διάρκεια της παρέμβασης, το παιδί ενδέχεται να παρουσιάσει κούραση, άρνηση ή απογοήτευση. Η ανοιχτή επικοινωνία τόσο με το παιδί, όσο και με τον/τη λογοθεραπευτή/-τρια, συμβάλλει στην έγκαιρη αντιμετώπιση αυτών των δυσκολιών, πριν εξελιχθούν σε εμπόδια στη θεραπευτική πορεία.
Λίγα λόγια για το τέλος …
Το παιδί δεν χρειάζεται ένα γονέα που εστιάζει στο «πρόβλημα», αλλά ένα γονέα που το βλέπει ολόκληρο, πέρα από αυτό.
Με κατανόηση, αποδοχή και ουσιαστική επικοινωνία, η λογοθεραπεία μπορεί να αποτελέσει μια θετική εμπειρία ενδυνάμωσης.
Γιατί τελικά, αυτό που μένει δεν είναι οι δυσκολίες, αλλά ο τρόπος με τον οποίο τις αντιμετωπίσατε μαζί.