blog

Βλάπτεται η ψυχική υγεία του παιδιού μου μέσω της καραντίνας με όλα τα περιοριστικά μέτρα;

psixiki_ygeia_blog.jpg
Με βάση τα νέα δεδομένα που επικρατούν τους τελευταίους μήνες λόγω του κορονοϊού η καθημερινότητα μας έχει αλλάξει αρκετά. Όλοι καλούμαστε να εφαρμόσουμε τα βασικά προληπτικά μέτρα προστασίας, για την αποφυγή της διασποράς του ιού. 
Για να παραμείνουμε ασφαλείς, λοιπόν:
  • Μένουμε σπίτι
  • Κρατάμε αποστάσεις
  • Πλένουμε τα χέρια συχνά
  • Φοράμε μάσκες
Γενικότερα, η επιστημονική κοινότητα μελετά τις επιπτώσεις που ενδέχεται να έχει η  κρίση αυτή όχι μόνο σε υγειονομικό, οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο, αλλά και στον ευρύτερο τομέα της ψυχικής υγείας. Η κατάσταση είναι για όλους μας πρωτόγνωρη και επομένως, οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις είναι ακόμα άγνωστες σε όλους τους τομείς. Όσον αφορά συγκεκριμένα την ψυχική υγεία, οι επιστήμονες ανησυχούν ιδιαίτερα για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η ριζική αλλαγή της καθημερινότητας όλων μας  στην ψυχοκοινωνική εξέλιξη των παιδιών. 
Ενδεικτικά αναφέρονται παρακάτω κάποιοι προβληματισμοί των ειδικών σχετικά με την τήρηση κοινωνικής απόστασης, της χρήσης μάσκας και του περιορισμού κοινωνικών επαφών.
Όσον αφορά την οδηγία των γιατρών για κοινωνική απόσταση μία βασική ανησυχία των ειδικών αφορά το κατά πόσο θα μπορούσε να έχει μακροπρόθεσμες επιπτώσεις και δηλ. το μέτρο να δημιουργεί όχι μόνο χωρική αλλά και συναισθηματική απόσταση του παιδιού από τους συνανθρώπους του. 
Συγκεκριμένα ανησυχούν, αν το μέτρο αυτό δημιουργεί όχι μόνο χωρική, αλλά και συναισθηματική απόσταση του παιδιού από τους συνανθρώπους του. Ένα από τα ερωτήματα που απασχολεί τους ειδικούς είναι, κατά πόσο εισπράττει το παιδί το μήνυμα ότι οποιοσδήποτε έρχεται κοντά του μπορεί να τον βλάψει, αφού μπορεί να είναι φορέας του ιού. Επίσης, οι μειωμένες κοινωνικές επαφές  λόγω της καραντίνας στερούν στα παιδιά πολλές κοινωνικές  εμπειρίες και ευκαιρίες λεκτικής και μην λεκτικής επικοινωνίας.
Η καραντίνα επίσης, σημαίνει απώλεια της γνωστής και δομημένης καθημερινότητας όλης της οικογένειας, καθώς και των παιδιών, η οποία τους προσέφερε ασφάλεια, σιγουριά και αίσθηση ταυτότητας. Η ανατροπή αυτής της γνωστής, προβλέψιμης καθημερινότητας προκαλεί σίγουρα μια σύγχυση στα παιδιά, με άγνωστες, ακόμα, συνέπειες. 
Όλα τα παραπάνω ενδέχεται να έχουν  πολύ σημαντικές επιπτώσεις στην ψυχοσυναισθηματική εξέλιξη του παιδιού, στον τρόπο που ερμηνεύει τους ανθρώπους και γενικά τον κόσμο γύρω του και αναμφισβήτητα στις κοινωνικές του σχέσεις. 
Η χρήση μάσκας από όλους, ακόμα και από  τα παιδιά, είναι επίσης ένα θέμα που απασχολεί ειδικούς, γονείς και εκπαιδευτικούς, σχετικά με το πόσο βλαβερή θα μπορούσε να είναι για την συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών και ποιες αρνητικές επιπτώσεις θα μπορούσε να έχει στην ψυχική τους υγεία. 
Αφού η μάσκα καλύπτει ένα μεγάλο μέρος του προσώπου ενός ατόμου, τα παιδιά θα έχουν πολύ λιγότερες ευκαιρίες να παρατηρήσουν, τουλάχιστον στο εξω – οικογενειακό περιβάλλον, τις μη – λεκτικές  εκδηλώσεις συναισθημάτων στα πρόσωπα των ανθρώπων που συναναστρέφονται. Το γεγονός αυτό έχει ως αποτέλεσμα να μειωθεί η ανάπτυξη των λεγόμενων «νευρώνων – καθρεφτών», μία ομάδα νευρικών κυττάρων που μας επιτρέπει να μπούμε στη θέση του άλλου και να αντιληφθούμε τα συναισθήματά του, προϋποθέσεις δηλαδή για την ενσυναίσθηση, την ψυχολογική ταύτιση και της αλληλεγγύης με τους άλλους.
Επίσης, όλα τα παραπάνω δημιουργούν σκέψεις, όπως «κινδυνεύω», «η απειλή είναι παντού», «πρέπει να είμαι πάντα σε επιφυλακή για να προστατευτώ». Ακόμα, αν για παράδειγμα το παιδί ή ένα μέλος της οικογένειας τελικά νοσήσει παρά τις προσπάθειες προφύλαξης, μπορεί να κατακλύζεται από σκέψεις απελπισίας όπως  «τελικά, δεν μπορώ να κάνω τίποτα για να σωθώ».
Έχει παρατηρηθεί επίσης, ότι πολλά παιδιά έχουν αποκτήσει μία φοβία με τον ιό και εμφανίζουν εμμονικές συμπεριφορές, όπως να πλένουν τα χέρια τους συνέχεια, να αρνούνται να βγουν έξω, να θέλουν να βλέπουν ειδήσεις για να δουν πόσα «κρούσματα» υπάρχουν και να πανικοβάλλονται όταν τους πέφτει η μάσκα ή όταν τους πλησιάζει κάποιος. 
Όλα τα παραπάνω έχουν ανησυχήσει ειδικούς, γονείς και εκπαιδευτικούς, οι οποίοι αναζητούν τρόπους με τους οποίους μπορούν να περιορίσουν τις δυσμενείς επιπτώσεις στην ψυχική υγεία που ενδέχεται να έχουν τα μέτρα για την προστασία της δημόσιας υγείας.  
Σίγουρα αυτή η κρίση θα έχει επιπτώσεις σε όλους μας και σε πάρα πολλούς τομείς, αλλά όλοι οι άνθρωποι, ακόμα και τα παιδιά, διαθέτουμε ταυτόχρονα και μηχανισμούς αντιμετώπισης και διαχείρισης κρίσεων. Επίσης, όσον αφορά την ψυχική υγεία των παιδιών, οι γονείς έχουν πολλές δυνατότητες να συμβάλλουν στην ψυχική ισορροπία τους και να περιορίσουν σε πολύ μεγάλο βαθμό  δυσμενείς επιπτώσεις της καραντίνας στην ψυχική υγεία τους.

Περισσότερα