1
2
3
4

Συμβουλευτική γονέων/ Σχολή γονέων

 

Σχολή γονέων

Οι γονείς παίζουν τον πιο σημαντικό ρόλο στη διαπαιδαγώγηση και τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών. Βάζουν τα θεμέλια στην ανάπτυξη της προσωπικότητάς τους και αποτελούν το βασικότερο πρότυπο συμπεριφοράς, επικοινωνίας, συναισθηματικής εκδήλωσης και ανταπόκρισης.

 

Τι καθορίζει όμως τη συμπεριφορά και τη διαπαιδαγώγηση των γονέων εκτός από το γονικό ένστικτο και την αγάπη για το παιδί τους και είναι αυτά τα εφόδια επαρκή για να μεγαλώσουν ευτυχισμένα παιδιά, υπεύθυνα με αυτοπεποίθηση και αισιοδοξία;

 

Βασικό ρόλο στη γονική συμπεριφορά παίζει ο τρόπος που μεγάλωσαν οι ίδιοι οι γονείς. Τα βιώματα της παιδικής τους ηλικίας έχουν πολύ μεγάλη επίδραση στο πώς μεγαλώνουν οι γονείς τα παιδιά τους με θετικές αλλά και αρνητικές συνέπειες. Κάτι άλλο που επηρεάζει τη συμπεριφορά των γονέων απέναντι στα παιδιά τους, είναι η παρατήρηση και υιοθέτηση των μεθόδων που χρησιμοποιούν άλλοι γονείς. Αυτό μπορεί να έχει θετικά αποτελέσματα, ενέχει όμως και πολλούς κινδύνους. Ο τρόπος διαπαιδαγώγησης που σε μία οικογένεια λειτουργεί αποτελεσματικά, σε κάποια άλλη μπορεί να έχει αντίθετα αποτελέσματα λόγω διαφορών στις αξίες, στις προτεραιότητες και στον τρόπο επικοινωνίας. Ακόμη, οι γονείς συχνά «δοκιμάζουν» διάφορους τρόπους διαπαιδαγώγησης και ανάλογα με την αποτελεσματικότητά τους, τους απορρίπτουν ή τους υιοθετούν.

Στη σημερινή κοινωνία, η οποία χαρακτηρίζεται από έντονες πιέσεις γονέων και παιδιών, έλλειψη ελεύθερου χρόνου για χαλάρωση, διασκέδαση και ομαδικές δραστηριότητες και κατ’ επέκταση έλλειψη χρόνου και περιθωρίων για προσαρμογή των γονέων στο ρόλο τους , δεν επαρκούν οι παραπάνω μέθοδοι για να μεγαλώσουμε ευτυχισμένα παιδιά με αυτοπεποίθηση, στόχους και αισιοδοξία για το μέλλον.

Η σχολή γονέων έχει στόχο να παρέχει εφόδια στους γονείς να γίνουν πιο εποικοδομητικοί στην προαγωγή της ψυχοκοινωνικής ανάπτυξης του παιδιού τους, να λειτουργήσουν αποτελεσματικά στην ανατροφή και διαπαιδαγώγησή του και να εισπράττουν ταυτόχρονα προσωπική ικανοποίηση και την αίσθηση της αυτοπραγμάτωσης.

Δεν περιορίζεται σε «μαθήματα διαπαιδαγώγησης», αλλά είναι μια συνεργασία των γονέων με τον ψυχολόγο ως συντονιστή της ομάδας και συμπεριλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα ενημέρωσης, αυτογνωσίας, εκπαίδευσης και αυτοπραγμάτωσης των γονέων σε σχέση με το γονικό τους έργο.

 

Ένας βασικός τομέας στις συναντήσεις της σχολής γονέων είναι η προσωπικότητα και ο ρόλος του γονέα στο σύστημα που λέγεται «οικογένεια».

Στις συναντήσεις της Σχολής Γονέων οι συμμετέχοντες μαθαίνουν σταδιακά αυτή την προσαρμογή στο ρόλο τους ως γονείς σε προσωπικό επίπεδο, στην άμεση σχέση με το παιδί και μέσα σε ολόκληρο το σύστημα που λέγεται οικογένεια.

Μέσα από την καθοδήγηση του συντονιστή της ομάδας και την παροχή πληροφοριών και επιστημονικών ευρημάτων, οι γονείς σταδιακά αποκτούν:
ικανότητα αναγνώρισης και επαφής με τις προσωπικές τους ανάγκες, επιθυμίες, προσδοκίες, συναισθήματα και δυσκολίες

  • συνειδητοποίηση και αναγνώριση των διαφόρων ρόλων του γονέα σε διαφορετικά κοινωνικά πλαίσια
  • συνειδητοποίηση της αλληλεπίδρασης κάθε σκέψης, συμπεριφοράς, συναισθήματος και δραστηριότητας με το παιδί και όλη την οικογένεια
  • συνειδητοποίηση ότι η διαπαιδαγώγηση και ανατροφή του παιδιού είναι μια συνεχής διαδικασία και γίνεται κάθε λεπτό του 24ώρου
  • συνειδητοποίηση ότι η οικογένεια είναι ένα σύστημα ζωντανό, που εξελίσσεται συνεχώς, που αλλάζει, παίρνει διάφορες μορφές, μπορεί να βρίσκεται κατά καιρούς σε ανισορροπία και μπορεί να βρει ξανά την ισορροπία του αν έχει την απαιτούμενη ευελιξία και συνοχή ανάμεσα στα μέλη της αλλά και σταθερότητα και συνέπεια με σαφή όρια, υποχρεώσεις και δικαιώματα.

Ακόμη, η συμμετοχή τους σε μια ομάδα προσφέρει στους γονείς:

 

γνώσεις σχετικά με τις ψυχικές, κοινωνικές, πνευματικές και συναισθηματικές ανάγκες των παιδιών στα διάφορα αναπτυξιακά τους επίπεδα
γνώσεις γύρω από την ψυχολογική, συναισθηματική, κοινωνική και νοητική εξέλιξη του παιδιού
δεξιότητες για την αντιμετώπιση δύσκολων καταστάσεων με επίγνωση και αυτοπεποίθηση.

 

Όσον αφορά στη σχέση γονέα – παιδιού, οι γονείς μαθαίνουν σταδιακά:

  • την εστίαση στις θετικές συμπεριφορές του παιδιού και όχι στις αρνητικές του αντιδράσεις
  • την πρόληψη ανεπιθύμητων συμπεριφορών
  • τη διαχείριση του άγχους και του χρόνου στην οικογένεια
  • την επίλυση συγκρούσεων στην οικογένεια
  • να ακούν τα παιδιά τους
  • να μαθαίνουν από τα παιδιά τους
  • να δίνουν επιλογές στα παιδιά
  • να είναι συνεπείς και σταθεροί στα όρια αλλά και στις υποσχέσεις τους
  • να προάγουν την υπευθυνότητα και ανεξαρτησία του παιδιού
  • να έχουν εμπιστοσύνη στις δυνατότητες του παιδιού τους
  • αποτελεσματικούς τρόπους διαπαιδαγώγησης και επικοινωνίας

Μέσα στην ομάδα αναπτύσσονται και σχέσεις ανάμεσα στα μέλη της και οι γονείς συνειδητοποιούν ότι όλοι λίγο-πολύ αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα, έχουν τις ίδιες απορίες και αναζητήσεις. Το μοίρασμα βιωμάτων και εμπειριών και η ανατροφοδότηση των μελών της ομάδας τους βοηθάει στο γονικό τους έργο και συμβάλλει ουσιαστικά στην απόκτηση αυτοπεποίθησης και σιγουριάς στο ρόλο τους ως γονείς.

 

 

Συμβουλευτική γονέων

 

Η εφηβεία είναι μια μεταβατική περίοδος στη ζωή του ανθρώπου, η οποία χαρακτηρίζεται από έντονες αλλαγές στο σωματικό, ψυχολογικό και συναισθηματικό τομέα με άμεσο αντίκτυπο στην ψυχική υγεία και ευεξία του εφήβου και μπορεί να ταρακουνήσει τη γαλήνη και την ισορροπία μιας οικογένειας από τη μια μέρα στην άλλη.

Το υπάκουο αγόρι του χτες που γνωρίζατε γίνεται ξαφνικά «ιδιόρρυθμο», έχει νεύρα και ακραίες καταπτώσεις της διάθεσής του, είναι απλησίαστο και απόμακρο. Σε μία άλλη στιγμή βλέπετε το γιο σας να αναζητάει την αγκαλιά σας, να παίζει κρυφτό και κυνηγητό και να είναι ξένοιαστο και απόλυτο «παιδί». Η κόρη σας μπορεί από τη μια μέρα στην άλλη να αλλάξει τις αγαπημένες της φόρμες για ακριβές «μάρκες» ρούχων και παπουτσιών και να διεκδικήσει να «βγει πλατεία» με τις φίλες της και την παρέα της αλλά το βράδυ να περιμένει να τη βάλετε για ύπνο και να τη σκεπάσετε όπως κάνατε όλα τα χρόνια από τη γέννησή της.

Όλες αυτές οι αντιδράσεις της εφηβείας είναι αναμενόμενες και πηγάζουν από τη φυσιολογική διαδικασία της ανάπτυξης. Οι γονείς όμως δεν ξέρουν πολλές φορές πώς να αντιδράσουν σε αυτή την καινούρια πραγματικότητα στην οικογένειά τους, ποια στάση να κρατήσουν, πώς να μιλήσουν με το παιδί τους, πώς να αντιμετωπίσουν τις συγκρούσεις στην οικογένεια και πώς να αντιδράσουν στις απαιτήσεις των παιδιών τους. Μερικές φορές μπορεί να οδηγούνται οι σχέσεις γονέων-εφήβων σε τέτοιο αδιέξοδο, που η συμβολή και παρέμβαση ενός ειδικού καθίσταται απαραίτητη.

Η συμβουλευτική ψυχολόγου για θέματα που αφορούν την εφηβεία μπορεί να προσφέρει πληροφορίες σχετικά με :

  • τα συναισθήματα στην εφηβεία
  • τη σεξουαλικότητα του εφήβου
  • τα χαρακτηριστικά και την πορεία της εφηβείας
  • την επικοινωνία με τον έφηβο
  • την αντιμετώπιση των συγκρούσεων στην οικογένεια
  • τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματα των μελών της οικογένειας

Οι γονείς και ο έφηβος μπορεί επίσης ξαφνικά να αντιμετωπίσουν διάφορα θέματα που απαιτούν άμεση παρέμβαση και τη συμβολή ενός ειδικού όπως:

  • άγχος εξετάσεων
  • έφηβος και διαζύγιο
  • έφηβος και απώλεια αγαπημένου προσώπου
  • έφηβος και εξαρτησιογόνες ουσίες
  • έφηβος και η ταυτότητα του φύλου

Η εφηβεία χαρακτηρίζεται από μεγάλες συναισθηματικές μεταπτώσεις με άμεσο αντίκτυπο στην ψυχική ισορροπία και ευεξία και όλοι οι έφηβοι έχουν κυκλοθυμικές τάσεις. Περνούν περιόδους ανίας ή απάθειας, και άλλοτε πάλι δείχνουν έντονη ενεργητικότητα και ενθουσιασμό ή πρόσκαιρα γίνονται απόμακροι και δεν επικοινωνούν. Όλα αυτά μπορεί και να είναι συμπτώματα συναισθηματικών διαταραχών, αλλά και φυσιολογικές αντιδράσεις και εκδηλώσεις ενός εφήβου. Πολλές φορές είναι δύσκολο ακόμα και για έναν ειδικό ψυχικής υγείας να διακρίνει την κανονική εφηβική συμπεριφορά από τα συμπτώματα μιας πραγματικής συναισθηματικής διαταραχής και δεν πρέπει να υιοθετούν οι γονείς απερίσκεπτα την πεποίθηση ότι ο έφηβος θα τα ξεπεράσει όλα μεγαλώνοντας χωρίς επαγγελματική βοήθεια.

 

Αντιθέτως, η συμβολή ενός ειδικού ψυχικής υγείας επιβάλλεται αν παρατηρείτε στο παιδί σας αντιδράσεις όπως:

  • φοβίες
  • υπερβολικό άγχος
  • μελαγχολική διάθεση
  • ιδεοληψίες («έμμονες ιδέες»)
  • ληθαργικότητα, υπνηλία ή αϋπνία
  • αυτοκαταστροφικές πράξεις (π.χ. χαρακώματα)
  • έντονη ερεθιστικότητα
  • αλλαγές στις διατροφικές του συνήθειες
  • έντονες μεταπτώσεις στο σωματικό βάρος
  • απόσυρση από δραστηριότητες από τις οποίες αντλούσε ευχαρίστηση στο παρελθόν
  • δυσκολίες στις διαπροσωπικές σχέσεις
  • μεταπτώσεις στη σχολική επίδοση
  • έντονη απομόνωση
  • παραμέληση του εαυτού του
  • έντονες αλλαγές στις καθημερινές συνήθειες
  • ελλείψεις στις κοινωνικές δεξιότητες
  • απώλεια ενδιαφέροντος για το σχολείο, τους φίλους ή τις εξωσχολικές δραστηριότητες
  • ψέματα και μυστικοπάθεια
  • μόνιμη έλλειψη χρημάτων

Σε συνεργασία με τον ειδικό θα μπορέσετε να κατανοήσετε καλύτερα τη συμπεριφορά και τις αντιδράσεις του παιδιού σας και θα μάθετε με ποιους τρόπους πρέπει να το προσεγγίσετε, έτσι ώστε να ελαχιστοποιηθούν οι πιθανότητες των μεταξύ σας συγκρούσεων και παράλληλα να μεγιστοποιηθούν οι πιθανότητες για ομαλή μετάβαση του παιδιού στην επόμενη φάση της ζωής του.